Η COP17 χάραξε μεν μία πορεία για την εφαρμογή του Παγκόσμιου Πλαισίου για τη Βιοποικιλότητα Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ (KM-GBF), αλλά δεν έδωσε μια απάντηση που να ανταποκρίνεται στην επείγουσα ανάγκη να αποτραπεί η μη αναστρέψιμη κατάρρευση των οικοσυστημάτων και η απώλεια της βιοποικιλότητας[1].
Με μόλις τέσσερα χρόνια να απομένουν μέχρι το 2030, ο κόσμος βρίσκεται πολύ μακριά από την επίτευξη των στόχων που έχει θέσει η επιστήμη για την προστασία της βιοποικιλότητας. Σημαντικά εμπόδια ώστε να διοχετευτούν επαρκείς χρηματοδοτικοί πόροι προς τη σωστή κατεύθυνση παραμένουν ανεπίλυτα, ενώ οι προσπάθειες για την αποδυνάμωση της ρητής αναγνώρισης των δικαιωμάτων των αυτοχθόνων λαών και των τοπικών κοινωνιών προκαλούν σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τον σεβασμό στα δικαιώματά τους γενικά, αλλά και στο δικαίωμά τους στην αυτοδιάθεση.
Οι κυβερνήσεις πρέπει να μετατρέψουν τις υποσχέσεις τους σε συγκεκριμένες πράξεις στις χώρες τους, με επαρκή χρηματοδότηση, βάζοντας τέλος σε πρωτοβουλίες που προκαλούν την καταστροφή της φύσης και δείχνοντας σεβασμό στα δικαιώματα των αυτοχθόνων λαών και των τοπικών κοινωνιών. Η πραγματική κληρονομιά της COP17 θα κριθεί τελικά από την πρόοδο που θα σημειωθεί στην πράξη.
Η An Lambrechts, εμπειρογνώμονας σε θέματα πολιτικής για τη βιοποικιλότητα στη διεθνή Greenpeace, δήλωσε: “Η COP17 σημείωσε σταθερή πρόοδο αντί για μεγάλες ειδήσεις και συνέβαλε στη συνέχιση αυτής της συζήτησης. Ωστόσο, ο ρυθμός και η κλίμακα της δράσης παραμένουν κατώτερες των περιστάσεων που επιβάλλει η κρίση της βιοποικιλότητας. Οι πολιτικές υποσχέσεις που δόθηκαν στο Ερεβάν εκφράζουν καλές προθέσεις, αλλά δεν θα εξαλείψουν τα σημαντικά εμπόδια στην εφαρμογή, όπως η ανεπαρκής χρηματοδότηση, οι δημοσιονομικοί περιορισμοί και τα χρέη, τα σχεδόν άδεια ταμεία και η επείγουσα μεταρρύθμιση των επιβλαβών επιδοτήσεων.
Ο ιδιωτικός τομέας πρέπει επίσης να κρατηθεί υπόλογος. Οι εταιρείες κολοσσοί έκαναν ό,τι μπορούσαν για να διατηρήσουν σε εθελοντική βάση το Ταμείο που συμφωνήθηκε στην COP16 πριν από δύο χρόνια, και στη συνέχεια έκαναν ό,τι μπορούσαν για να εμποδίσουν το Ταμείο να μπει σε λειτουργία στο Ερεβάν. Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες αποκομίζουν τεράστια κέρδη από ό,τι αντλούν από τη φύση, ενώ συμβάλλουν ελάχιστα στην προστασία της και αφήνουν τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις της κρίσης της βιοποικιλότητας.”
Οι κρίσεις του κλίματος και της βιοποικιλότητας αποτελούν δύο αλληλένδετες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που απαιτούν συντονισμένες απαντήσεις, με τα δάση και τους ωκεανούς να βρίσκονται στο σταυροδρόμι αυτών των κρίσεων. Η ανάσχεση και η αναστροφή της αποδάσωσης έως το 2030 είναι απαραίτητη για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας στο κλίμα και την προστασία των δασών υψηλής ακεραιότητας. Το 2030 πλησιάζει γρήγορα και οι κυβερνήσεις πρέπει να επιταχύνουν την πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα, προκειμένου να αποφευχθεί η υπέρβαση των μη διαπραγματεύσιμων ορίων. Επίσης, οι κυβερνήσεις έχουν σημειώσει εξαιρετικά αργή πρόοδο στην προστασία των ωκεανών και πρέπει να επιταχύνουν επειγόντως τις δράσεις τους τόσο στις εθνικές τους επικράτειες όσο και στην ανοικτή θάλασσα, προκειμένου να μπορέσουν να επιτύχουν τους στόχους βιοποικιλότητας για το 2030. Σήμερα, μόνο ένα ελάχιστο ποσοστό του ωκεανού προστατεύεται πλήρως από τα τεράστια βιομηχανικά αλιευτικά σκάφη που αφαιρούν εκατομμύρια τόνους θαλάσσιας ζωής μας κάθε χρόνο.
Σχετικά με την πρόοδο της Ελλάδας για τον στόχο 30×30 για τις θάλασσές μας, ο Νίκος Χαραλαμπίδης, Γενικός Διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace, δήλωσε: “Τόσο η δημιουργία όσο και η προστασία Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών και Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων είναι έννοιες-κλειδιά για την ουσιαστική υλοποίηση του στόχου ‘30×30’. Ένα από τα κρισιμότερα ζητήματα, είναι το να μην μένουμε σε αναγγελίες και κενή νομοθέτηση αλλά να πιέζουμε για πραγματική εφαρμογή και προστασία τόσο προς συμφέρον του ίδιου του οικοσυστήματος όσο και προς συμφέρον των παράκτιων κοινοτήτων, η επιβίωση των οποίων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό απ’ την υγεία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.”
