Ο Ωκεανός φιλοξενεί το 95% της ζωής του πλανήτη. Επίσης απορροφά το 93% της περίσσειας θερμότητάς του και περίπου το 30% του διοξειδίου του άνθρακα που παράγεται από τον άνθρωπο. Ο ωκεανός παράγει περισσότερο από το μισό οξυγόνο στον πλανήτη. Στην πραγματικότητα, μόνο ένα μικρό φωτοσυνθετικό πλάσμα στον ωκεανό, ο Prochlorococcus , παρέχει το 20% του οξυγόνου στη βιόσφαιρα της Γης.
Η ανάπτυξη μιας βιώσιμης μπλε οικονομίας περιλαμβάνει αρκετές ευκαιρίες μείωσης της κλιματικής κρίσης. Για παράδειγμα, η πράσινη ναυτιλία θα μπορούσε να συμβάλει στη διατήρηση της ανάπτυξης του παγκόσμιου εμπορίου με ουδέτερο τρόπο εκπομπών άνθρακα. Παράλληλα, η ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων σε συνδυασμό με θαλάσσια έργα αφαίρεσης διοξειδίου του άνθρακα θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην επίτευξη του στόχου της Συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα για τη διατήρηση της παγκόσμιας αύξησης της θερμοκρασίας στους 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Ο ωκεανός και η κλιματική αλλαγή είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Τα καλά νέα είναι ότι πρόσφατα υπήρξε ένα κύμα δέσμευσης για τη διατήρηση των ωκεανών και την ανάπτυξη μιας πραγματικά βιώσιμης ωκεάνιας οικονομίας. Σύμφωνα με στοιχεία του world economic forum, η επιστήμη των ωκεανών τυγχάνει μεγαλύτερης προσοχής από ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία και παρά τις τρέχουσες γεωπολιτικές εντάσεις που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα.
Αν ανατρέξουμε λίγο στο παρελθόν, το 2017, η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών να ανακηρύξει το 2021-2030 τη « Δεκαετία της Επιστήμης των Ωκεανών για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη » αποτελεί απόδειξη της παγκόσμιας δέσμευσης για τη μείωση της κλιματικής κρίσης. Και στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τον Ωκεανό στη Λισαβόνα τον Ιούνιο του 2022, συμμετέχοντες από διάφορες κυβερνήσεις, τη βιομηχανία και την κοινωνία των πολιτών παρουσίασαν μια πληθώρα εφαρμόσιμων, επιστημονικών λύσεων για τα προβλήματα του ωκεανού, δεσμεύοντας τουλάχιστον 1 δισεκατομμύριο δολάρια για τη δημιουργία, την επέκταση και την ανάπτυξη και διαχείριση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών για την αποκατάσταση της υγείας των ωκεανών.
Στο Μοντρεαλ τον περασμένο Δεκέμβριο, 196 χώρες συμφώνησαν στο Παγκόσμιο Πλαίσιο Βιοποικιλότητας, το οποίο θα αναλάβει να προστατεύσει πλήρως το 30% του πλανήτη συμπεριλαμβανομένων των ωκεανών και των ακτών από τις ανθρώπινες δραστηριότητες έως το 2030. Οι συνεχείς προσπάθειες για την απαλλαγή του κόσμου από τις επιβλαβείς επιδοτήσεις αλιείας, ή εκείνες που ενθαρρύνουν την υπεραλίευση και τις παράνομες δραστηριότητες, σημειώνει σταθερή πρόοδο, όπως και οι προσπάθειες από το Ναϊρόμπι να διαπραγματευτεί μια συνθήκη για τον έλεγχο της αχαλίνωτης πλαστική ρύπανση του πλανήτη μας.
Όλα τα παραπάνω αποτελούν σημαντικά βήματα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, που προκαλείται από τον άνθρωπο. Για να επιτευχθεί ο στόχος του 1,5°C, ο κόσμος πρέπει να κάνει μια τεράστια στροφή προς τις επενδύσεις στην επιστήμη των ωκεανών, την καινοτομία και την ανάπτυξη μιας πραγματικά βιώσιμης και κοινωνικά υπεύθυνης ωκεάνιας μπλε οικονομίας
Ας αποτελέσει το 2024 μια αφορμή για επανασχεδιασμό των πολιτικών για την προστασία του κλίματος με στόχο τη μείωση χρήσης ορυκτών καυσίμων που απειλούν τη βιοποικιλότητα στον πλανήτη μας και τελικά την ίδια την επιβίωση της ανθρωπότητας. Γι’ αυτό η καλύτερη φράση που θα μπορούσε να συνοδεύει το 2024 θα ήταν η “επικύρωση και εφαρμογή”.
Δημήτριος Ι. Σμέτης
Οικονομολόγος
Δόκιμος Πλοίαρχος Ε.Ν.
