Επάγγελμα: γεωργός. Έτσι γράφει η ταυτότητά μου. Και είμαι περήφανος γι’ αυτό.
Γιατί προτού γίνω γεωπόνος, προτού γίνω επιχειρηματίας, προτού γίνω δήμαρχος, ήμουν –και παραμένω– άνθρωπος της γης.
Και σήμερα, με αυτή τη γνώση της καθημερινότητας αλλά και με την ευθύνη της αυτοδιοίκησης, οφείλω να μιλήσω δημόσια (και δυνατά) για όσα ζουν οι αγρότες και οι αγρότισσές μας. Γιατί ο κόμπος έφτασε στο χτένι.
Δεν αφορά μόνο την… αγροτιά το ζήτημα. Αφορά τους πάντες – και ας το σκεφτούμε προτού μπούμε στη λογική του κοινωνικού αυτοματισμού.
Όλοι είμαστε καταναλωτές, όλοι ζούμε από τον κόπο αυτών που παράγουν τα τρόφιμά μας. Μια ύπαιθρος χωρίς αγρότες και κτηνοτρόφους, πεθαίνει. Μια χώρα, το ίδιο. Και αν σήμερα δεν στηρίξουμε τον πρωτογενή τομέα, αύριο δεν θα υπάρχει ούτε ποιοτικό και ταυτόχρονα οικονομικό ελληνικό προϊόν, ούτε διατροφική ασφάλεια, ούτε ζωή στα χωριά μας.
Φέτος είναι, με απόλυτη βεβαιότητα, η χειρότερη χρονιά των τελευταίων δεκαετιών. Τέσσερες δεκαετίες είμαι στο χώρο ως παραγωγός και τρεις ως επιχειρηματίας γεωπόνος, τέτοιες τιμές δεν έχουμε ξαναδεί. Τιμές στο χώμα και κόστη στον Θεό. Ρεύμα, πετρέλαιο, εφόδια… όλα έχουν εκτοξευτεί. Πώς να βγάλεις νόμιμα κέρδος; Δεν μιλάμε για πλουτισμό. Μιλάμε για αξιοπρεπή ζωή. Για να μπορεί μια οικογένεια να σταθεί, να προγραμματίσει, να μην πνίγεται στα χρέη.
Και ακούω συχνά πικρόχολα σχόλια για τις επιδοτήσεις – ότι όλοι «τα πήραν». Ο δρόμος είναι ένας, της Δικαιοσύνης. Όποιος έκανε κάτι παράνομο να ελεγχθεί. Αλλά να μην στιγματίζονται συλλήβδην άνθρωποι που παλεύουν τίμια και δεν μπορούν, με τους σημερινούς όρους, να επιβιώσουν. Η γενίκευση είναι άδικη και βαθιά προσβλητική.
Όλοι μιλούν για τα χωριά που ερημώνουν, για την ύπαιθρο που γερνά, για το δημογραφικό που απειλεί την ήδη συρρικνωμένη Ελλάδα. Αλλά ποια είναι η πραγματική πολιτική για να αντιστραφεί αυτή η εικόνα; Οι νέοι και οι νέες βλέπουν τα αδιέξοδα και φεύγουν. Και αν δεν αλλάξουν οι όροι παραγωγής, δεν θα επιστρέψουν. Κανείς και καμία δεν θα επενδύσει σε μια δουλειά που δεν βγάζει μεροκάματο.
Την ίδια στιγμή, η κλιματική κρίση χτυπά όλο και πιο σκληρά τον πρωτογενή τομέα. Θεομηνίες, απώλειες, αβεβαιότητα. Και ακόμη περιμένουμε ένα συγκροτημένο σχέδιο, πραγματικά εφαρμόσιμο, για το πώς θα προσαρμοστεί η ελληνική γεωργία στη νέα εποχή – σε αυτή που το νερό από τη μία μας πνίγει και από την άλλη δεν επαρκεί για τις καλλιέργειες. Και αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα.
Η λύση δεν είναι να τα ισοπεδώνουμε όλα. Δεν είναι «όλα τα σφάζω, όλα τα μαχαιρώνω». Η πρόταση είναι ξεκάθαρη, τα αιτήματα συγκεκριμένα:
• Μείωση του κόστους παραγωγής, με ουσιαστικές παρεμβάσεις σε ενέργεια, ρεύμα και αγροτικό πετρέλαιο.
• Στήριξη υγιών σχημάτων και συλλογικοτήτων που μπορούν να παράγουν ποιοτικά προϊόντα για την Ελλάδα και τις εξαγωγές της.
• Προώθηση των ελληνικών, ποιοτικών, καθαρών προϊόντων, προσιτών σε όλους και όλες – όχι μιας «χαβούζας» φθηνών εισαγόμενων.
• Στρατηγική για την ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού και κίνητρα για να μείνουν οι νέοι και οι νέες στον τόπο τους.
• Έργα υποδομής, αρδευτικά δίκτυα, αγροτική οδοποιία, αντιπλημμυρικά που θα συμβάλλουν στη μείωση του κόστους παραγωγής.
• Σχέδιο για την κλιματική κρίση, συγκεκριμένο και εφαρμόσιμο – όχι θεωρίες.
Ο πρωτογενής τομέας είναι η ραχοκοκαλιά της χώρας – τόσο κλισέ, τόσο «φορεμένη» φράση, αλλά η πραγματικότητα. Όπως είναι και πραγματικότητα ότι οι άνθρωποί του ζητούν το αυτονόητο: να μπορούν να ζουν αξιοπρεπώς από τη δουλειά τους. Από τη γη τους. Από τον κόπο τους.
Και αν αντιμετωπίζονται ειρωνικά ώστε να ενεργοποιηθούν τα συντηρητικά κοινωνικά αντανακλαστικά, ότι βγαίνουν να διαμαρτυρηθούν την περίοδο που δεν έχουν δουλειά, και για να ταλαιπωρήσουν τους υπόλοιπους, μάλλον πολλοί και πολλές δεν γνωρίζουν ότι διαφορετικά θα πεθάνουν της πείνας. Ναι, το 2025, λίγο πριν από το 2026.
Ως γεωργός, ως επιχειρηματίας γεωπόνος και ως δήμαρχος σε μια κατεξοχήν αγροτική περιοχή, στέκομαι δίπλα τους. Όχι από υποχρέωση, αλλά από εμπειρία και για την αλήθεια. Γιατί ξέρω τι σημαίνει να ζεις από τη γη. Ξέρω τι σημαίνει να παλεύεις κάθε μέρα. Και ξέρω ότι, αν θέλουμε η ύπαιθρος να έχει μέλλον, αν θέλουμε η χώρα να έχει μέλλον, πρέπει να στηρίξουμε αυτούς που στηρίζουν την κοινωνία: τους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα.
Οι στιγμές είναι κρίσιμες· χρειάζονται αποφασιστικότητα, σύνεση και κυρίως άμεσες λύσεις που θα αποδεικνύουν ότι η φωνή των αγροτών ακούστηκε μέχρι την Αθήνα.
