H Περιφέρεια Θεσσαλίας είναι η μοναδική Περιφέρεια της χώρας και από τους ελάχιστους φορείς της αυτοδιοίκησης που κατέθεσε συγκροτημένα (μέσω του Περιφερειακού Συμβουλίου και των υπηρεσιών της) σχόλια και εποικοδομητικές προτάσεις στην πρόσφατη διαβούλευση για το Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα.
Στη διαβούλευση πήραν μέρος και έκαναν σχόλια 66 πολίτες και διάφοροι φορείς και η Περιφέρεια Θεσσαλίας με τις εννέα στοχευμένες και τεκμηριωμένες προτάσεις που κατέθεσε, απέδειξε έμπρακτα το ειλικρινές ενδιαφέρον της για την επίλυση του υδατικού προβλήματος της Θεσσαλίας.
Η Περιφέρεια Θεσσαλίας χαιρετίζει την κατάρτιση της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα και τη ρητή αναγνώριση του νερού ως δημόσιου αγαθού, στρατηγικού εθνικού αποθέματος και κρίσιμου παράγοντα για τη δημόσια υγεία, την επισιτιστική ασφάλεια, την περιβαλλοντική ισορροπία και την εθνική ανθεκτικότητα. Χαρακτηρίζει θετική τη μετατόπιση του σχεδιασμού από την αποσπασματική αποκατάσταση προς την πρόληψη, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την αξιοποίηση αξιόπιστων δεδομένων και τη σύγχρονη διακυβέρνηση και ζητά η Στρατηγική αυτή να μετατραπεί σε δεσμευμένο πρόγραμμα εφαρμογής για τη Θεσσαλία. Στις προτάσεις της η Περιφέρεια αναπτύσσει επιχειρησιακό σχεδιασμό για τον Πηνειό, τη λεκάνη του Καλέντζη και τα αστικά ρέματα του Βόλου, σύστημα παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο με μετεωρολογικά και υδρολογικά δεδομένα, καθώς και εργαλεία πρόγνωσης σε συνεργασία με επιστημονικούς φορείς. Στη Λίμνη Κάρλα προωθείται η αναμόρφωση του αρδευτικού μοντέλου, ενώ έχουν προετοιμαστεί παρεμβάσεις τεχνητού εμπλουτισμού υδροφορέων και λύσεων βασισμένων στη φύση. Οι δράσεις αυτές πρέπει να αναγνωριστούν και να συνδεθούν σε ένα ενιαίο πιλοτικό πρόγραμμα εφαρμογής της Εθνικής Στρατηγικής στη Θεσσαλία, με κοινά δεδομένα, σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, μετρήσιμους στόχους και σταθερό μηχανισμό χρηματοδότησης και παρακολούθησης.
Όπως αναφέρεται και στη σχετική απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου «η εμπειρία της Θεσσαλίας από τα διαδοχικά και ακραία πλημμυρικά φαινόμενα, σε συνδυασμό με τη λειψυδρία και την ξηρασία, την υποβάθμιση των υπόγειων υδροφορέων και την αυξημένη έκθεση κρίσιμων υποδομών και παραγωγικών δραστηριοτήτων, αναδεικνύει την ανάγκη η Εθνική Στρατηγική να αποκτήσει σαφή επιχειρησιακό χαρακτήρα».
Οι εννέα προτάσεις συγκροτούν ένα ενιαίο λειτουργικό μοντέλο: μετράμε πριν αποφασίσουμε, εξοικονομούμε πριν αναζητήσουμε νέο νερό, αποθηκεύουμε χωρίς να υποβαθμίζουμε τα οικοσυστήματα, αδειοδοτούμε γρήγορα χωρίς να ακυρώνουμε την περιβαλλοντική προστασία, συντηρούμε ό,τι κατασκευάζουμε και δημοσιοποιούμε ό,τι υλοποιούμε.
Η Περιφέρεια Θεσσαλίας ζητεί να αποτελέσει η Θεσσαλία την πρώτη Περιφέρεια ολοκληρωμένης εφαρμογής της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα, με εξασφαλισμένους πόρους, σαφείς κανόνες, δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Η εμπειρία των πλημμυρών, η πίεση στους υδροφορείς, η κρισιμότητα της αγροτικής παραγωγής και η ήδη αναπτυσσόμενη περιφερειακή υποδομή δεδομένων και Πολιτικής Προστασίας καθιστούν τη Θεσσαλία κατάλληλο και αναγκαίο πεδίο εφαρμογής.
Η υδατική ασφάλεια δεν είναι μόνο ζήτημα έργων. Είναι ζήτημα θεσμών, γνώσης, συντήρησης, κοινωνικής δικαιοσύνης, οικολογικής προστασίας και επιχειρησιακής ετοιμότητας. Η Εθνική Στρατηγική θα κριθεί από την ικανότητά της να μετατρέψει αυτές τις αρχές σε έγκαιρες, χρηματοδοτημένες και ελέγξιμες δράσεις.
Η Θεσσαλία πρέπει να αποτελέσει πεδίο εφαρμογής ειδικού, ολοκληρωμένου προγράμματος υδατικής και αντιπλημμυρικής ανθεκτικότητας, στο οποίο θα συνδέονται τα έργα, τα δεδομένα, τα σχέδια διαχείρισης υδάτων και πλημμυρικού κινδύνου, τα σχέδια Πολιτικής Προστασίας, η προστασία της δημόσιας υγείας, η επιχειρησιακή συνέχεια των κρίσιμων υποδομών και η έγκαιρη ενημέρωση του πληθυσμού.
Δημ. Κουρέτας
Σύμφωνα με τον Δημ. Κουρέτα το «Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα» δεν πρέπει να αποτελέσει ένα ακόμη θεωρητικό κείμενο πολιτικής, αλλά ένα θεσμικό εργαλείο μεσο- μακροπρόθεσμης πολιτικής που θα διασφαλίσει την βιωσιμότητα των υδατικών πόρων της χώρας για τα επόμενα χρόνια.
Σε μια ενδεχόμενη παρόμοια προοπτική (χωρίς εφαρμοστικό πλάνο), την οποία όλοι οι θεσσαλοί απεύχονται, θα πληγεί – για άλλη μια φορά – η αξιοπιστία της μεταρρύθμισης και θα αμφισβητηθεί η σημασία της από τους χρήστες νερού, εξέλιξη που θα αποβεί σε βάρος της Θεσσαλίας που έχει ανάγκη πραγματικών μεταρρυθμίσεων και αλλαγών στη διαχείριση των υδάτων.
