Σε σταυροδρόμι επιβίωσης βρίσκεται η μετακινούμενη κτηνοτροφία, με την κλιματική κρίση να απειλεί ένα παγκόσμιο ζωικό κεφάλαιο ενός δισεκατομμυρίου ζώων, σύμφωνα με τον Θοδωρή Σδρούλια, Αντιπρόεδρο του Δικτύου Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων.
Στην ανάλυσή του, ο κ. Σδρούλιας τονίζει ότι η παραδοσιακή κτηνοτροφία δεν είναι μουσειακό είδος, αλλά πυλώνας βιώσιμης ανάπτυξης και επισιτιστικής ασφάλειας. Με την UNESCO να έχει ήδη δώσει την αιγίδα της, το στοίχημα πλέον είναι η έμπρακτη στήριξη, με αποκορύφωμα τον ερχόμενο Οκτώβριο. Ολόκληρο το άρθρο του κ. Θοδωρή Σδρούλια* έχει ως εξής:
«2026: ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΤΟΣ ΒΟΣΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΩΝ
Το δίκτυο μετακινούμενων κτηνοτρόφων εδώ και πάνω από δεκαπέντε χρόνια συμβάλλει σημαντικά και ουσιαστικά στην ανάπτυξη και τη διατήρηση της μετακινούμενης κτηνοτροφίας και όχι μόνο, μέσα από πολλαπλές δράσεις ενημέρωσης, συναντήσεις και συνέδρια, τονίζοντας ότι η κτηνοτροφία δεν είναι μουσειακό είδος, αλλά μια βιώσιμη δραστηριότητα που σχετίζεται άμεσα με την επιβίωσή μας.
Μέσα από πολλαπλές συναντήσεις με φορείς της Ευρώπης:
Ήταν το 2022 όταν η επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών και ο FAO χαρακτήρισαν το 2026 ως παγκόσμιο έτος των βοσκών και των βοσκοτόπων, με την υποστήριξη 60 κρατών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, της οποίας το Δίκτυο Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων είχε ήδη εντάξει, το 2017, τη Μετακινούμενη Κτηνοτροφία στο ευρετήριο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Στις 19/12/2019, στη Μπογκοτά της Κολομβίας, 134 χώρες κατέταξαν τη Μετακινούμενη Κτηνοτροφία υπό την αιγίδα της UNESCO.
Πλέον βρισκόμαστε στο 2026, και ο FAO ανακήρυξε το έτος αυτό ως έτος στήριξης και ανάδειξης της συμβολής των βοσκών και των βοσκοτόπων στη γη μας, στην αγροδιατροφική μας αλυσίδα, στη στήριξη της βιοποικιλότητας και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Οι βοσκότοποι καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της γης — πεδιάδες, βουνά, δάση κ.ά. — και αποτελούν βασικό παράγοντα της ύπαρξής μας, τόσο μέσα από την κτηνοτροφία όσο και μέσα από την καλλιέργεια της γης.
Το ζωικό κεφάλαιο του πλανήτη —κοπάδια προβάτων, αγελάδων, γιδιών, βουβαλιών, αλόγων κ.λπ.— ανέρχεται σε περίπου ένα δισεκατομμύριο σε όλο τον κόσμο.
Όλο αυτό το οικοσύστημα βρίσκεται τα τελευταία χρόνια υπό μεγάλη πίεση, εξαιτίας της ξηρασίας, της κλιματικής κρίσης και αλλαγής, καθώς και των ασθενειών των ζώων, με αποτέλεσμα να απειλείται με μείωση τόσο το ζωικό κεφάλαιο όσο και ο ανθρώπινος πληθυσμός που το φροντίζει.
Απώτερος σκοπός, όπως δήλωσε ο γενικός διευθυντής του FAO, κ. Dongyu, είναι να ακούσουμε και να ενδυναμώσουμε τις γυναίκες και τους νέους κτηνοτρόφους, και να στηρίξουμε δράσεις που θα τους βοηθήσουν να παραμείνουν στη γη τους. Γιατί, τις περισσότερες φορές, η φωνή τους δεν ακούγεται και ενίοτε υποτιμάται. Πρέπει να διασώσουμε τη γη μας και τους βοσκότοπους, μέσα από μια υπεύθυνη πολιτική που θα στηρίζει όσους παραμένουν στη γη μας και τη διαχειρίζονται.
Κατά τη διάρκεια του έτους, ο FAO (Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών) θα εργαστεί και θα συνεργαστεί με κυβερνητικά στελέχη με στόχο μια καλύτερη και ποιοτικότερη ζωή, μια σωστή διατροφή και ένα καθαρό περιβάλλον, χωρίς κανείς να μένει πίσω — μια προσπάθεια για όλους.
Η κτηνοτροφία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο κάθε κράτους, καθώς ενώνει το παρελθόν με το μέλλον και αποτελεί πηγή ζωής για την ανθρωπότητα, για την ύπαρξή μας, τον πολιτισμό και την καθημερινότητα της επιβίωσης.
Πρόκειται για έναν τρόπο ζωής που ανάγεται ιστορικά αιώνες πριν. Ιστορικές μαρτυρίες και μυθολογικά στοιχεία αναδεικνύουν τη Μετακινούμενη Κτηνοτροφία και την τοποθετούν πολλούς αιώνες πίσω στον χρόνο. Όλη αυτή η μεγάλη προσπάθεια κορυφώθηκε το 2019, όταν 134 χώρες, στη Μπογκοτά της Κολομβίας, αναγνώρισαν και έθεσαν τη Μετακινούμενη Κτηνοτροφία υπό την αιγίδα της UNESCO ως παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά.
Το Δίκτυο Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων έχει προγραμματίσει σειρά εκδηλώσεων, διαλέξεων και παρουσιάσεων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με αποκορύφωμα μια μεγάλη εκδήλωση στις 2 και 3 Οκτωβρίου 2026.
Και φυσικά δεν ξεχνάμε το μεγάλο δράμα των μετακινούμενων κτηνοτρόφων, καθώς η φετινή χρονιά υπήρξε από τις χειρότερες γι’ αυτούς: δυστυχώς, τα κοπάδια δεν έχουν καταφέρει μέχρι σήμερα να ανέβουν στα βουνά, λόγω της ευλογιάς. Εμείς όμως πιστεύουμε ότι, με καλή θέληση, μεγάλη προσοχή και την τήρηση όλων των μέτρων βιοασφάλειας που ζητά ο κτηνοτροφικός κόσμος, τα κοπάδια θα μπορούσαν σήμερα να βόσκουν ελεύθερα στα ψηλά βουνά, λαμβάνοντας υπόψη ότι το κάθε κοπάδι θα βρισκόταν σε μεγάλη απόσταση από το άλλο.
Δεν θέλουμε να πούμε ότι πρόκειται για το κύκνειο άσμα της μετακινούμενης κτηνοτροφίας· ελπίδα υπάρχει ακόμη, αρκεί να υπάρξει ισχυρή πολιτική βούληση — κάτι που, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, δεν φαίνεται.
Αυτή τη στιγμή τα κοπάδια υποφέρουν στον κάμπο της Θεσσαλίας και όχι μόνο· η ζέστη και οι συνθήκες διαβίωσης είναι σκληρές, καθώς όλο αυτό το ζωικό κεφάλαιο ήταν συνηθισμένο κάθε καλοκαίρι να βρίσκεται στον ορεινό όγκο της Πίνδου. Σήμερα όμως τα βουνά ερήμωσαν, τα χωριά μας σχεδόν άδειασαν, και οι κτηνοτρόφοι μας βρίσκονται στον κάμπο».
* Ο κ. Θοδωρής Σδρούλιας είναι αρχιτέκτονας – δημοσιογράφος, Αντιπρόεδρος Δικτύου Μετακινούμενων κτηνοτρόφων
πηγή protothema.gr
